Nane

Bitkiyi tanıyın

Nane toprak altı sürgünleriyle çevresine hızla yayılır. Bu özellik dolgun bir saksı oluştururken bahçe yatağında komşu bitkileri sıkıştırabilir. Türler kokularıyla ayrılır; nane, kıvırcık nane ve çikolata nanesi aynı yoğunlukta büyümeyebilir. Tohum yerine köklü fide veya dal parçasıyla başlamak çeşidi korumayı kolaylaştırır.

Dikim ve çoğaltma

Köklü parçayı ilkbaharda ya da serin sonbaharda ayırabilirsiniz. Her parçada birkaç sağlam kök ve sürgün bulunması yeterlidir. Dal çeliğini suda köklendirirken suyu düzenli değiştirin, kökler birkaç santimetre olduğunda toprağa alın. Bahçede yayılmasını istemiyorsanız tabanı da sınırlandıran bağımsız kap kullanın.

Toprak ve saksı

Nem tutan fakat çamurlaşmayan, organik maddeli karışım uygundur. Geniş ağızlı saksı yatay sürgünlere yer verir. Saksı bütünüyle kökle dolduğunda su hızla geçer, sürgünler incelir ve merkez çıplaklaşır; bitkiyi çıkarıp genç dış parçaları ayırarak taze toprakta yeniden kurmak bu döngüyü yeniler.

Işık ve konum

Sabah güneşi ve öğleden sonra hafif gölge özellikle sıcak bölgelerde iyi dengedir. Koyu gölgede saplar ışığa uzar, yaprak araları açılır ve aroma zayıflar. Çok sıcak duvar önü ise küçük saksıyı hızla kurutur. Hava akımı olan fakat sert rüzgâr almayan bir yer yaprakların sulama sonrası kurumasını kolaylaştırır.

Sulama

Toprağı hafif nemli tutun fakat saksıyı sürekli su içinde bırakmayın. Üst katman kurumaya yaklaşınca tüm kök topunu ıslatıp fazla suyu akıtın. Sıcak günlerde küçük kap günlük kontrol isteyebilir. Solmuş bitkiye yalnızca su eklemeden önce saksının ağırlığına bakın; ıslak topraktaki solma kök havasızlığı olabilir.

Biçim ve besleme

Sürgünler 15–20 santimetreye geldiğinde yaprak düğümünün üzerinden kesmek alt gözleri uyandırır. Çiçeklenmeden önce yapılan düzenli hasat yumuşak yaprak üretimini sürdürür. Çok sık, zayıf sürgünleri dipten seyreltin. İlkbaharda az miktarda kompost yeterlidir; aşırı besin hızlı fakat gevşek ve aroması daha düşük gelişim yaratabilir.

Seyrekleşme nedenleri

Ortadaki çıplaklık çoğunlukla yaşlanan sürgün, kökle dolmuş saksı ve ışık yetersizliğinin birleşimidir. Uzun aralıklı saplar düşük ışığı, kuru kenarlar düzensiz suyu, turuncu-kahverengi kabarcıklar pas hastalığını düşündürür. Aynı gün hem gübreleyip hem saksı değiştirip hem budamak yerine önce kök alanı ve ışığı düzeltin.

Kış ve kullanım

Soğuk bölgelerde toprak üstü kısım gerileyebilir, kök ilkbaharda yeniden sürer. Saksıyı dondurucu rüzgârdan koruyun ama sıcak, karanlık odaya almak zorunda değilsiniz. Yalnız sağlıklı, kimyasal kalıntı şüphesi olmayan yaprakları kullanın. Yabani alanlardan toplanan bitkilerde tür ve çevre kirliliği belirsizse tüketmeyin.

Saksıda yayılmayı yönetin

Nanenin saksı kenarından dışarı uzanan sürgünleri komşu kaplara veya bahçe toprağına köklenebilir. Ayda bir kabın çevresini kontrol edip kaçan sürgünleri kesin. Aynı saksıda farklı nane çeşitleri kullanmak bakım sırasında karışıklık yaratır; aroma ve gelişim hızlarını izleyebilmek için çeşitleri ayrı etiketli kaplarda tutmak daha kullanışlıdır.

Taze sürgün döngüsü kurun

Bir bölüm hasat edilirken diğer bölümü gelişmeye bırakın. Üç parçalı dönüşüm uygulandığında saksının üçte biri biçilir, üçte biri büyür, kalan bölüm hasada yaklaşır. Böylece bitki hiçbir hafta tamamen yapraksız kalmaz. Yaşlı odunsu sürgünler çoğaldığında yalnız üstten kesmek yerine genç köklü parçalarla saksıyı yenileyin.