Adaçayında budamanın amacı bitkiyi küçültmekten önce genç, yapraklı sürgünleri korumaktır. Yanlış zamanda çok derin kesim yapmak çalıyı yenilemek yerine çıplak odun bırakabilir. Budama miktarını takvimden çok yeni büyümenin konumu belirlemelidir.
Ana budama zamanı
Don riski azalırken ve tabanda yeni sürgünler görünürken ilkbahar ana budama için en güvenli dönemdir. Önce kışın kuruyan uçları kesin. Canlı dalın kabuğunu hafifçe çizdiğinizde yeşil doku görülür. Sonbaharda ağır kesim yeni hassas sürgün oluşturup kış zararını artırabileceği için yalnız hasat ve temizlik yapın.
Nereden kesilir?
Üzerinde sağlıklı yaprak veya canlı göz bulunan bölümün biraz üzerinden kesin. Bir dalı bütünüyle yapraksız eski oduna indirmekten kaçının. Çalının içindeki birbirine sürten, yere yatan ve hastalıklı dalları dipten seçerek çıkarın. Her dalı aynı boya kesmek yerine doğal kubbe biçimini ve hava boşluklarını koruyun.
Hasat budaması
Sezon içinde mutfak için aldığınız sürgünler aynı zamanda hafif budamadır. Çiçeklenmeden önce genç uçları kesin, bir seferde bitkinin yaklaşık üçte birinden fazlasını almayın. Çiçekleri arılar için bırakmak istiyorsanız çalının bir bölümünü hasat edip diğer bölümünü çiçeklenmeye ayırın.
Yaşlı çalıyı yenilemek
Ortası boşalmış yaşlı bitkiyi tek günde dibe kesmek risklidir. Bir yıl birkaç yaşlı dalı, sonraki yıl kalanları alarak kademeli yenileyin. Eş zamanlı olarak genç sürgünlerden çelik hazırlamak yedek sağlar. Bitki yalnız uçlarda az yaprak taşıyorsa yeni fide kurmak, ağır kurtarma budamasından daha hızlı olabilir.
Budama sonrası
Kesimden hemen sonra yoğun azot vermeyin. Toprak kuruysa normal sulama yapın, yaprakları sürekli ıslatmayın ve yeni sürgünü gözleyin. Makası bitkiler arasında temizlemek leke hastalıklarının taşınmasını azaltır. Kesilen hasta dalları komposta eklemeyin; sağlıklı aromatik dalları havadar gölgede kurutabilirsiniz.
Uygulanacak sıra
- Belirtinin nerede başladığını ve toprağın o andaki nemini kaydedin.
- Önce çeşit, mevsim, ışık ve kök alanını kontrol edin.
- En güçlü tek olasılığa yönelik ölçülü değişiklik yapın.
- Yeni gelişimi birkaç gün izleyip sonucu not edin.
Hızlı karar tablosu
| Gözlem | İlk kontrol | Kaçınılacak tepki |
|---|---|---|
| Toprak ağır ve uzun süre ıslak | Drenaj deliği, kök kokusu ve kap büyüklüğü | Takvim günü geldi diye yeniden sulamak |
| Yeni sürgün uzun ve soluk | Gerçek ışık süresi ve bitkiler arası mesafe | Yalnız gübre miktarını artırmak |
| Yalnız eski yaprak hasarlı | Yeni gelişimin sağlığı ve son yer değişikliği | Bütün bitkiyi ağır biçimde budamak |
| Belirti hızla yayılıyor | Yaprak altı, komşu bitkiler ve hava dolaşımı | Tanı koymadan karışım püskürtmek |
Bir haftalık takip
İlk gün fotoğraf çekin ve yalnız seçtiğiniz düzeltmeyi yapın. Üçüncü gün toprağın kuruma hızını, yeni leke oluşup oluşmadığını ve bitkinin dikliğini kontrol edin. Yedinci gün yeni gelişimi ilk fotoğrafla karşılaştırın. Sorun ilerliyorsa kökü veya zararlıyı daha yakından inceleyin; ilerlemiyorsa bitkiye toparlanması için zaman verin. Eski yaprağın yeniden kusursuz görünmesini başarı ölçüsü saymayın.
Ne zaman yeniden başlamak gerekir?
Gövde tabanı bütünüyle çürümüş, köklerin tamamı kötü kokulu ve yumuşak hâle gelmiş ya da hastalık yeni sürgünlere hızla ilerlemişse bitkiyi sürekli müdahaleyle zorlamak yerine sağlam bir bölümden yeniden başlamak daha doğru olabilir. Çelik veya tohum alacaksanız yalnız belirtisiz dokuyu dikkatle seçin. Hastalıklı toprağı başka saksıya taşımayın, kap ile aleti temizleyin ve yeni bitkiyi bir süre diğerlerinden ayrı izleyin.
Kaynak notu: Türün temel yetiştirme bilgileri için University of Minnesota Extension yayını incelenmiştir. İçerik, ev ve balkon koşullarında uygulanabilir karar sırasıyla özgün olarak hazırlanmıştır.
İlgili bitki kartı: Adaçayı yetiştirme kartına bakın.
Deneyiminizi paylaşın
Yorum Yap
Sorunuzu veya uyguladığınız yöntemin sonucunu yazabilirsiniz. Yorumlar kontrol edildikten sonra yayımlanır.