Havuç ve turp, kök bölgesinde gelişen yenilebilir kısımları için yetiştirilir; roka ise yaprağı hasat edilen bir sebzedir. Üçü de saksıda yetiştirilebilir, ancak aynı derinlikte kaba ve aynı hasat yöntemine ihtiyaç duymaz. İşe bu ayrımla başlamak, küçük bir balkon alanını daha iyi kullanmanızı sağlar.
İlk denemede her biri için ayrı kap ayırmak kolaylık sağlar. Tek büyük kap kullanacaksanız bölümleri etiketleyin; hızlı büyüyen rokanın diğerlerinin ışığını kesmesine izin vermeyin. Bir arada yetiştirmek mümkündür, fakat bütün bitkilerin aynı anda hasada geleceğini beklemeyin.
Saksı seçimini çeşidin boyuna göre yapın
| Sebze | Kap seçerken öncelik | Yeni başlayanlar için düşünce |
|---|---|---|
| Havuç | Çeşidin kök uzunluğuna yetecek kullanılabilir derinlik | Kısa veya yuvarlak köklü çeşitler, uzun havuçlara göre daha sığ kaplara uyabilir. |
| Turp | Yuvarlak küçük turpla uzun köklü çeşidi ayırmak | Hızlı gelişen küçük salata turplarıyla başlamak süreci izlemeyi kolaylaştırır. |
| Roka | Yaprakların açılabileceği yüzey alanı ve yeterli kök hacmi | Geniş bir balkon kutusunda seyrek ekim ve küçük yaprak hasadı yapılabilir. |
RHS'nin havuç rehberi, uzun köklü çeşitler için derin kap gerektiğini, küçük yuvarlak çeşitlerin kap yetiştiriciliğine uygun olabildiğini açıklar. Saksının dış yüksekliğine değil, gerçekten karışımla doldurulabilen bölümüne bakın. Tabana çakıl doldurmak hem kök alanını azaltır hem de drenaj deliğinin yerini tutmaz.
Karışım gevşek olsun, ama susuz bırakmasın
Delikli kapta sebze yetiştirmeye uygun, iri taş ve sert yumak içermeyen bir saksı karışımı kullanın. Havuçta kökün yoluna çıkan engeller ve sıkışıklık biçim bozukluğuna katkıda bulunabilir. Karışımı hazırlarken taş gibi bastırmayın; sulama sonrasında aşırı çöküyorsa seviyeyi değerlendirin.
“Drenajlı” demek suyu hiç tutmayan bir ortam demek değildir. Tohum çevresinin çimlenme sırasında dengeli nemli kalması gerekir. Yoğun gübre veya taze gübre ekleyerek hızlı kök gelişimi sağlamaya çalışmayın; mevcut karışımın besin içeriğini öğrenin.
Doğrudan ekim ve seyreltme
Havuç ve turpu genellikle hasada kadar kalacakları kaba doğrudan ekmek pratiktir. Havuç için küçük tohumları seyrek dağıtın ve paketteki derinlikte örtün. Turpta da çeşidin derinlik ve aralık önerisini izleyin; uzun kışlık turpla küçük yuvarlak turpa aynı alanı ayırmayın.
Fideler sık çıktıysa büyümeleri için seyreltin. Yan yana duran kökleri zorlayarak çekmek yerine fazlalıkları dipten kesmek, kalacak bitkileri daha az rahatsız edebilir. Havuçların üstte küçük görünmesi, aşağıda sıkışmadıkları anlamına gelmez. Nihai aralığı çeşidin önerisine göre bırakın.
Serin dönem avantajını kullanın
Küçük salata turpları serin koşullarda daha rahat yetişir. RHS'nin turp rehberi, bu grubun hızlı gelişimini ve çeşit farklarını anlatır. Türkiye'de ilkbahar ve sonbahar birçok yerde değerlendirilebilir; ancak kıyı ile yüksek rakım için tek tarih vermek doğru olmaz.
Rokada sıcaklık ve uzun günler çiçeklenmeye yönelmeyi hızlandırabilir. Çok sıcak balkonda aynı bitkiden aylarca yumuşak yaprak beklemek yerine daha uygun dönemde yeni ekim planlayın. Havuç daha uzun süre kapta kalacağından sezonun ilerleyen haftalarını da hesaba katın.
Hasat işaretleri her sebzede farklıdır
Turp: Etiketteki süre yaklaşırken bir örneğin büyüklüğünü kontrol edin. Bazı küçük çeşitler uygun koşullarda yaklaşık dört haftada hazır olabilir, ama bu bütün turplar için geçerli değildir. Gereğinden fazla bekletmek kaliteyi düşürebilir; daha büyük her zaman daha iyi değildir.
Havuç: Kökün üst kısmının çapını ve çeşit için beklenen süreyi birlikte değerlendirin. Bir örneği çıkararak kontrol edebilirsiniz. Toprak yüzeyindeki çatlak tek başına hasat işareti değildir; kuruma da çatlak oluşturabilir. Havuçların hepsini aynı gün sökmek zorunda değilsiniz.
Roka: Birkaç dış yaprağı alıp büyüme merkezini koruyabilirsiniz. RHS'nin roka rehberi, azar azar yaprak toplamayı anlatır. Bitki zayıflıyor veya çiçekleniyorsa tekrar tekrar biçerek sınırsız verim beklemeyin; yeni ekim daha uygun olabilir.
İki küçük ekim, tek kalabalık kaptan daha kullanışlı olabilir
Örneğin roka için iki kap ayırıp ikincisini birkaç hafta sonra ekebilirsiniz. İlk kaptan yaprak alırken diğeri gelişir. Aralığı bulunduğunuz mevsime ve tüketiminize göre ayarlayın. Turpta da bütün paketi bir anda ekmek yerine küçük partiler, hasadı kullanmayı kolaylaştırır.
Sulama sırasında yalnızca yüzeyi ıslatmayın; kök bölgesindeki nemi takip edin. Çıkan bitki sayısını, seyreltme tarihini ve ilk hasadı not edin. Kap planını büyütmeden önce çeşit seçimini gözden geçirmek, aynı sorunu daha fazla saksıda tekrarlamayı önler.
Deneyiminizi paylaşın
Yorum Yap
Sorunuzu veya uyguladığınız yöntemin sonucunu yazabilirsiniz. Yorumlar kontrol edildikten sonra yayımlanır.